ابزارهای تامین مالی بازار سرمایه
آدرس دفتر مرکزی : تهران، خیابان‌ خالد اسلامبولی (وزراء)، خیابان ۱۸، پلاک ۱۶، کارگزاری مهرآفرین
تلفن : ۰۲۱ ۸۳۵۷۰

مهرآفرین کارگزاری سود آفرین

ابزارهای تامین مالی بازار سرمایه

 

مزایای کلی تامین مالی در بازار سرمایه

 

  • امکان تامین مالی با حجم بسیار بالا
  • امکان تامین مالی بلند مدت
  • پرداخت اصل بدهی در سررسید
  • معافیت مالیاتی سود اوراق برای خریداران
  • مشارکت سرمایه گذاران خرد در تامین مالی شرکتها
  • مدیریت نقدینگی برای بانکها و موسسات مالی و اعتباری
  • ابزار مدیریت حجم نقدینگی برای بانک مرکزی
  • تنوع ابزارهای تامین مالی متناسب با نیاز بنگاهها
  • نظارت دقیق سازمان بورس بر انتشار اوراق بهادار

 

مقایسه بازار پول و بازار سرمایه در داخل کشور

 

 

 

 

 

مقایسه بازار پول و بازار سرمایه در ایالات متحده

 

مقایسه نسبت اوراق بدهی منتشر شده به کل مبلغ تامین مالی از طریق بازار پول و سرمایه

 

  • میانگین نسبت اوراق بدهی به جمع اوراق بدهی و تسهیلات درآمریکا ، طی 5 سال اخیر 62 %بوده است.
  • میانگین نسبت اوراق بدهی منتشر شده به جمع اوراق بدهی و مانده تسهیلات در ایران، طی 5 سال اخیر تنها 6.1 %بوده است.

 

بازار پول و بازار سرمایه ایران در مقایسه با سایر کشورها

 

  • در ایران سهم تأمین مالی از طریق انتشار اوراق بدهی در بازار سرمایه نسبت به سیستم بانکی بسیار پایین است.
  • این در حالی است که در ایاالت متحده امریکا سهم انتشار اوراق بدهی از تأمین مالی از طریق سیستم بانکی بیشتر میباشد.
  • از 1386 تا کنون 860،000 میلیارد ریال اوراق بدهی در کشور منتشر شده که در برابر  64،000،000میلیارد ریال تأمین مالی از طریق سیستم بانکی بسیار ناچیز است.
  • از سال 1999 تا 2014 در ایاالت متحیده بیی از 1،117،000 میلیارد دلار اوراق بدهی منتشر شده و همچنین سهم تأمین مالی از سیستم بانکی طی این دوره تنها 1،117،000 میلیارد دلار میباشد.

ابزارهای تامین مالی در بازار سرمایه

 

  • اوراق رهنی
  • اوراق استصناع
  • اوراق مشارکت
  • اوراق اجاره
  • صندوق پروژه
  • اوراق منفعت

اوراق اجاره

 

  • اوراق اجاره تأمین مالی در این نوع از اوراق اجاره، بانی با ارائه طرح توجیهی اقدام به انتخاب شرکت واسط (SVP)می کند. شرکت واسط با انتشار اوراق و با جمع آوری پول از سرمایه گذاران، به وکالت از طرف آنان دارایی مورد نیاز بانی را از فروشنده خریداری می کند، سپس به صورت اجارة عادی یا به شرط تملیک به بانی اجاره می دهد.
  • . سود این اوراق در سررسیدهای مشخص به صورت اجاره بها دارایی به دارندگان اوراق پرداخت می شود. دارندگان اوراق قبل از سررسید، می توانند اوراق خود را در بازار ثانوی به فروش برسانند.
  • SPV در پایان قرارداد اجاره عادی، دارایی را از مستأجر تحویل گرفته و به وکالت از طرف سرمایه گذاران در بازار دارایی های مستهلک می فروشد و در اجاره به شرط تملیک، دارایی را به تملیک مستأجر درمی آورد.

اوراق اجارة تأمین نقدینگی

 

 در این نوع از اوراق اجاره، بانی با ارائه طرح توجیهی اقدام به انتخاب شرکت واسط (SVP)می کند. شرکت واسط با انتشار اوراق و با جمع آوری پول از سرمایه گذاران، به وکالت از طرف آنان یکی از دارایی های فیزیکی بانی را به صورت نقد خریداری می کند، سپس به صورت اجاره عادی یا به شرط تملیک دوباره به بانی واگذار می نماید. سود این اوراق در سررسیدهای مشخص به صورت اجاره بهای دارایی به دارندگان اوراق پرداخت می شود. دارندگان اوراق قبل از سررسید، می توانند اوراق خود را در بازار ثانوی به فروش برسانند. SPV در پایان قرارداد اجاره عادی دارایی را از بانی تحویل گرفته و به وکالت از طرف سرمایه گذاران در بازار دارایی های مستهلک می فروشد و در اجاره به شرط تملیک، دارایی را به تملیک مستأجر درمی آورد.

شرایط انتشار

 

 اوراق اجاره بانی باید دارای شرایط زیر باشد:

  • شخص حقوقی غیردولتی که قالب حقوقی آن سهامی یا تعاونی باشد،
  • مجموع جریان نقدی حاصل از عملیات آن در دو سال مالی اخیر مثبت باشد،
  • حداکثر نسبت مجموع بدهی ها به دارایی های آن 90 درصد باشد،
  • اظهارنظر بازرس و حسابرس شرکت در خصوص صورت های مالی دو دورة مالی اخیر آن مردود یا عدم اظهارنظر نباشد.

 در صورتی که بانکها یا موسسات مالی و اعتباری تحت نظارت بانک مرکزی اصل و سود اوراق را تضمین نموده باشند، رعایت بندهای 2 و 3 برای بانی الزامی نمی باشد.

انواع دارایی قابل قبول برای اوراق اجاره دارایی های قابل قبول جهت انتشار اوراق اجاره به شرح زیر می باشند:

  • زمین
  • ساختمان و تأسیسات
  • ماشین آلات و تجهیزات
  • وسایل حمل و نقل

 

شرایط عمومی دارایی پایه

 

  • به کارگیری آن در فعالیت بانی، منجر به ایجاد جریانات نقدی شده یا از خروج وجوه نقد جلوگیری نماید.
  • هیچگونه محدودیت یا منع قانونی، قراردادی یا قضایی برای انتقال دارایی، منافع و حقوق ناشی از آن وجود نداشته باشد.
  • تصرف و اعمال حقوق مالکیت در آن برای نهاد واسط دارای هیچگونه محدودیتی نباشد.
  • مالکیت آن به صورت مشاع نباشد.
  • امکان واگذاری به غیر را داشته باشد.
  • تا زمان انتقال مالکیت دارایی به بانی، دارایی از پوشش بیمه ای مناسب و کافی برخوردار باشد.

اوراق مشارکت

  • اوراق مشارکت در اصطلاح علم اقتصاد، نوعی از اوراق بهادار است که توسط دولت، شهرداری، شرکت‌های دولتی و خصوصی، برای تأمین اعتبار طرح‌های عمرانی یا زیرساختی در کشور، منتشر می‌گردد. تهیهٔ دستورالعمل اجرایی و مقررات ناظر بر انتشار اوراق مشارکت بر عهدهٔ بانک مرکزی است. طبق دستورالعمل بانک مرکزی، اوراق مشارکت اوراق بهاداری هستند که با مجوز بانک مرکزی برای تأمین بخشی از منابع مالی مورد نیاز، طرح‌های سودآور تولیدی و خدماتی (به استثنای امور بازرگانی) در چارچوب عقد مشارکت مدنی، توسط سازمان جاری منتشر می‌شود. در هر ورقهٔ مشارکت، میزان سهم دارندهٔ آن مشخص شده‌است

 نکات مهم انتشار اوراق مشارکت

 

  • پروژه موضوع انتشار اوراق مشارکت باید در قالب شخصیت حقوقی انجام شود که دارای سوابق مالی حسابرسی شده توسط حسابرسان معتمد بورس باشد.
  • ناشر نباید زیان انباشته داشته باشد، عملکرد شرکت باید سودآور بوده و به تشخیص بورس امکان سودآوری آن در آینده وجود داشته باشد.
  • گزارش حسابرس مستقل در خصوص آخرین صورت های مالی حسابرسی شده نباید حاوی اظهارنظر مردود یا عدم اظهارنظر باشد.
  • پروژة موضوع انتشار اوراق مشارکت باید براساس گزارش توجیهی حسابرسی شده توسط حسابرس معتمد بورس از توجیه مالی، فنی و اقتصادی مناسبی برخوردار باشد.
  • داشتن وثایق معتبر جهت ارائه به ضامنی که بازپرداخت اصل و سود اوراق مشارکت را تضمین خواهد کرد. پروژه موضوع انتشار اوراق مشارکت می تواند یکی از تضامین قابل ارائه به ضامن باشد که به نتیجة مذاکره با ضامن بستگی دارد.
  • حداقل سهم الشرکه ناشر در هر طرح توسط مرجع صادرکننده مجوز انتشار اوراق تعیین می شود. معموالً، حداقل 50 درصد از منابع مورد نیاز برای اجرای پروژه باید توسط ناشر تأمین شود.
  • سقف مبلغ اوراق مشارکت قابل انتشار برای شرکت های پذیرفته شده در بورس به تشخیص هیئت پذیرش و حداکثر تا 70 درصد ارزش ویژه هر شرکت است. همچنین، حداکثر میزان اوراق مشارکت قابل انتشار براساس ضوابط داخلی سازمان بورس و اوراق بهادار بدین ترتیب اعمال شده است که نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام، بعد از انتشار اوراق مشارکت، حداکثر مساوی عدد 3 باشد.در صورتی که اصل و سود اوراق مشارکت توسط بانکها و موسسات مالی و اعتباری تحت نظارد بانک مرکزی ضمانت شده باشد، نیازی به رعایت بندهای 2 و 7 توسط ناشر نمیباشد.
  • مصرف وجوه حاصل از واگذاری اوراق مشارکت در محلی غیر از پروژه های مبنای انتشار اوراق مشارکت، مجاز نیست.
  • اوراق مشارکت ممکن است قابل تعویض با سهام سایر شرکت های پذیرفته شده در بورس باشد. در این صورت ناشر موظف است حداقل به میزان اوراق مشارکت قابل تعویض، موجودی سهام شرکت های مذکور را تا سررسید نهایی اوراق مشارکت نگهداری نماید.

 

  • اوراق مشارکت ممکن است قابل تبدیل به سهام شرکت ناشر باشد. در این صورت مجمع عمومی فوق العاده بنا به پیشنهاد هیئت مدیره و گزارش خاص بازرس یا بازرسان شرکت اجازه انتشار اوراق مشارکت را می دهد و شرایط و مهلتی را که طی آن دارندگان این گونه اوراق خواهند توانست اوراق خود را به سهام شرکت تبدیل کنند تعیین و اجازة افزایش سرمایه را به هیئت مدیره خواهد داد.

 

تعریف و ویژگی های اوراق استصناع

 

اوراق استصناع :

اوراق بهاداری هستند که دارندگان آنها به صورت مشاع مالک دارایی مالی هستند که براساس قرارداد استصناع شکل می گیرد.

این اوراق دارای بازده معین و قابل مبادله در بازار ثانوی بوده است.

وزارت خانه ها، شهرداری ها، شرکت های دولتی و بخش خصوصی برای تأمین مالی طرح های عمرانی و توسعه ای می توانند اقدام به انتشار اوراق استصناع نمایند.

امکان بازار ثانوی اوراق استصناع

 

  همه انواع اوراق استصناع از نوع ابزارهای مالی انتفاعی با سود معین می باشند، بر این اساس می توانند اهداف و سلیقه های بخش مهمی از صاحبان وجوه مازاد که قصد سرمایه گذاری بدون ریسک دارند را پوشش دهند، در نتیجه قابلیت مالی خرید و فروش در بازار ثانوی را خواهند داشت

پیش بینی می گردد برای خرید و فروش اوراق استصناع بازار ثانوی فعالی شکل گیرد و قیمت بازاری آنها متناسب با مدت و مبلغ اسمی اوراق، تعیین شود و ابزار جدیدی شبیه اوراق مشارکت، با نرخ بازدهی معین وارد بازار سرمایه شود.

تعریف اوراق منفعت

 

  • ورق منفعت سند مالی بهاداری است که بیانگر مالکیت دارندة آن بر مقدار معین خدمات یا منافع آینده از یک دارایی بادوام است که در ازای پرداخت مبلغ معینی به وی منتقل شده است مانند گواهی حق اقامت در هتل معین برای روز معین، حق استفاده از خدمات آموزشی دانشگاه برای ترم یا سال معین، حق استفاده از یک ساعت پرواز برای مقصد معین و حق استفاده از خدمات حج یا عمره برای سال معین.

 

کاربردهای اوراق منفعت

 

  • واگذاری منافع آینده دارایی های بادوام:

صاحبان دارایی های بادوام گاهی به نقدینگی احتیاج دارند و حاضرند برای تأمین آن، بخشی از منافع حاصل از دارایی های بادوام خود را از پیش واگذار کنند. در این موارد اگر صاحبان دارایی در جست و جوی استفاده کننده نهایی )کسی که بخواهد در روز معین از منافع دارایی معین استفاده کند( باشند، احتمال موفقیت خیلی پایین و در حد صفر است. برای حل این مشکل می توان از اوراق منفعت استفاده کرد. یعنی صاحبان دارایی برای بخشی از منافع دارایی، اوراق منفعت منتشر و سپس آن ها را در مقابل مبلغ معینی به متقاضیان واگذار می کنند. دارندگان اوراق می توانند صبر کنند و در زمان معین از آن منافع بهره ببرند؛ کما اینکه می توانند قبل از فرا رسیدن مدت آن را به دیگران واگذار کنند.

 

 

  • واگذاری خدمات آینده:

همانند صاحبان دارایی های بادوام، شرکت ها و مؤسسه های خدماتی نیز گاهی برای تأمین سرمایه در گردش یا توسعه فعالیت های اقتصادی، نیازمند پول می شوند و حاضرند بخشی از خدمات آینده خود را از پیش واگذار کنند. در این موارد نیز اگر شرکت های خدماتی به دنبال مشتری نهایی )استفاده کننده واقعی از خدمات( باشند، احتمال موفقیت در سطح پایین و نزدیک به صفر است، در حالی که استفاده از اوراق بهادار منفعت می تواند این مشکل را به آسانی حل کند.

مکانیسم بازار اوراق منفعت

  • صاحبان دارایی های بادوام به منظور حل مشکل نقدینگی خود می توانند برای بخشی از منافع حاصل از دارایی، اوارق منفعت منتشر کند. در این حالت نهاد واسط با جمع آوری پول از مردم به وکالت از طرف آنان، منافع آتی حاصل از دارایی بادوام را به ارزش فعلی پیش خرید می کند. سود این اوراق در سررسیدهای مشخص از طریق نهاد واسط در اختیار سرمایه گذاران قرار می گیرد. در زمان سررسید نیز، دارندگان اوراق از وجوه حاصل از منافع بهره مند می شوند. دارندگان اوراق می توانند اوراق خود را قبل از سررسید در بازار ثانوی به فروش رسانند.

 

 

ارزش اوراق منفعت و نرخ بازدهی آن

 

  • قیمت اوراق بهادار منفعت و سود حاصل از خرید و فروش آن ها )نرخ بازدهی( به عوامل زیادی چون اعتبار صاحبان دارایی و شرکت های خدماتی، قیمت اسمی منافع و خدمات، نرخ بازدهی ابزارهای مالی مشابه، زمان و مکان ارائه منافع و خدمات بستگی دارد
  • ارزش صکوک منفعت بر اساس ارزش فعلی منافع آتی حاصل از دارایی های بادوام یا ارزش فعلی خدمات محاسبه می شود. ارزش فعلی هر ورقه منفعت با لحاظ ارزش اسمی، نرخ تنزیل و مدت زمان باقی مانده تا زمان استفاده از منافع به دست می آید.

مثال کاربردی اوراق منفعت

 

به عنوان مثال یک شرکت پیمانکاری بزرگراهی را تحت قرارداد BOT احداث کرده و اکنون به مدت 20 سال حق بهره برداری از این بزرگراه از جمله عوارض دریافتی را داشته و از طرف دیگر برای ورود به دیگر پروژه های خود نیاز به منابع مالی جدید دارد. لذا می تواند منافع حاصل از بزرگراه احداث شده را به عموم واگذار نماید. در این حالت نهاد واسط با جمع آوری وجوه از مردم، درآمد حاصل از عوارض بزرگراه ها را طی عمر اوراق منفعت پیش خرید می کند. شرکت پیمانکاری نیز وجوه حاصل از عوارض را پس از کسر هزینه های بزرگراه در اختیار نهاد واسط قرار می دهد. از آنجاییکه عوارض بزرگراه ها و هزینه ها به صورت مستمر و نه در دوره های زمانی خاص ایجاد می شود لذا نهاد واسط این وجوه را به نمایندگی از طرف دارندگان اوراق در حساب بانکی مشخص سپرده گذاری می کند. نهاد واسط در سررسیدهای مشخص حداقل سود علی الحساب تضمین شده توسط ضامن اوراق را از حساب بانکی مذکور برداشت کرده و در اختیار دارندگان اوراق قرار می دهد. درپایان عمر اوراق نیز نهاد واسط مانده وجوه موجود در حساب بانکی که بیانگر اصل اوراق و سایر منافع احتمالی و سود سپرده است را در اختیار دارندگان اوراق قرار می دهد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

خدمات شرکت های تامین سرمایه در ایران

خدمات تامین مالی

 

  • مشاوره عرضه انتشار اوراق مشارکت، اجاره، مرابحه، استصناع، سلف و...
  • مشاوره و اجرای انواع قراردادهای تامین مالی شامل :back-Buy ،BOT ،BOOT ،EPC و
  • مشاوره انواع روشهای افزایش سرمایه شرکتهای سهامی عام و خاص
  • تعهد پذیره نویسی و بازارگردانی انواع اوراق مشارکت، اجاره، مرابحه، استصناع، سلف و
  • تعهد پذیره نویسی افزای سرمایه شرکتهای سهامی هاک و خاص
  • مشاوره تامین مالی بین المللی
  • )finance Structured) مشاوره تامین مالی میانی )finance Mezzanine)

خدمات مالی

 

  • بازارگردانی سهام شرکتهای پذیرش شده در بورس یا فرابورس
  • تایید ساختار مالی شرکتهای سهامی خاص و عام
  • ادغام و تملیک انواع شرکتهای سهامی خاص و عام
  • تبدیل شرکتهای سهامی خاص به عام) پذیرش در بورس اوراق بهادار تهران یا شرکت فرابورس ایران
  • هارضه یابی مالی شرکتهای سهامی خاص و عام
  • تبدیل شرکتهای سرمایه گذاری به هلدینگ
  • طراحی انواع ابزارهای تامین مالی و مدیریت ریسک

 

 

خدمات مدیریت دارایی

 

  • تاسیس و مدیریت انواع صندوقهای سرمایه گذاری مشترک
  • تشکیل انواع سبدهای سرمایهگذاری برای مشتریان حقیقی و حقوقی متناسب با ریسک و بازده مورد انتظار

خدمات ارزشگذاری و مشاوره سرمایه گذاری

 

  • ارزشگذاری سهام شرکتهای بورسی و غیر بورسی
  • تهیه طرحهای توجیه اقتصادی کسب و کارهای مختلف
  • ارائه مشاوره سرمایه گذاری برای فعالیتهای اقتصادی در حوزه های مختلف